LOE "Lei orgánica de educación"

As sociedades actuais conceden gran importancia á educación que reciben os seus mozos, na convicción de que dela dependen tanto o benestar individual como o colectivo. Doutra banda, a educación é o medio de transmitir e, ó mesmo tempo, de renovar a cultura e o acervo de coñecementos e valores que sustentan á sociedade, de extraer as máximas posibilidades das súas fontes de riqueza, de fomentar a convivencia democrática e o respecto ás diferenzas individuais, de promover a solidariedade e evitar a discriminación, co obxectivo fundamental de lograr a necesaria cohesión social. Por ese motivo, unha boa educación é a maior riqueza e o principal recurso dun país e dos seus cidadáns.

En base a iso, xorde unha nova lei de educación: A LOE (Lei Orgánica de Educación). A LOE xorde tras a paralización e derogación da LOCE (Lei da Calidade da Educación) así como das anteriores leis educativas que quedan resumidas nesta nova lei. Como todos sabemos, a tramitación parlamentaria para a nova lei foi acompañada de intensas tensións políticas e sociais, con gran repercusión no ámbito escolar. Non en tanto, o proxecto foi aprobado defi nitivamente no Congreso o seis de abril de 2006 e a súa aplicación iniciarase a partir do 2007.

Os aspectos máis destacados e polémicos desta lei son os seguintes:

A organización dos ensinos.

Os alumnos con necesidade específi ca de apoio educativo.

O profesorado

Os centros educativos.

A relixión.

A materia Educación para a cidadanía.

O fi nanciamento.

1. A ORGANIZACIÓN DOS ENSINOS

I. A Educación Infantil

A Educación Infantil defínese como unha única etapa que abarca ata os seis anos de idade e que está dividida en dous ciclos: O primeiro comprende ata os tres anos, e o segundo, desde os tres ós seis anos de idade. A LOE establece o carácter gratuíto

do segundo ciclo aínda que o seu fi nanciamento destínese ós centros privados xa que, en detrimento de os públicos, son os únicos que contan con todos os recursos necesarios para desenvolver esta etapa educativa.

II. A Educación Primaria

A Educación Primaria defínese como unha etapa educativa que comprende seis cursos académicos, que se cursarán ordinariamente entre os seis e os doce anos de idade.

Esta etapa está dividida en tres ciclos de dous anos académicos cada un e organízase en áreas, que son as seguintes:

Coñecemento do medio natural, social e cultural

Ed. Artística, Ed. Física, Lingua castelá e literatura

Lingua coofi cial e literatura, Lingua estranxeira e Matemáticas.

No terceiro ciclo, é dicir, en quinto ou en sexto, ás áreas anteriormente nomeadas, engadiráselle unha nova:

Educación para a cidadanía, na cal prestarase atención á igualdade entre homes e mulleres.

Con respecto á promoción de ciclo, un alumno non pasará ao ciclo seguinte cando non alcance as competencias básicas. Desta forma, poderá permanecer un curso máis no mesmo ciclo, pero esta medida poderá adoptarse unha soa vez ó longo da etapa de Educación Primaria e cun plan específi co de reforzo ou recuperación das súas competencias básicas.

III. A Educación Secundaria Obrigatoria

A Educación Secundaria Obrigatoria (ESO) defínese como unha etapa que comprende catro cursos e que se cursarán ordinariamente entre os doce e os dezaseis anos de idade.

As materias dos tres primeiros cursos da etapa serán as seguintes:

- Ciencias da natureza.

- Educación física.

- Ciencias sociais, xeografía e historia.

- Lingua castelá e literatura e, se a houber, lingua coofi cial e literatura.

- Lingua estranxeira.

- Matemáticas.

- Educación plástica e visual.

- Música.

- Tecnoloxías.

A materia de Educación para a cidadanía cursarase tan só nun dos tres cursos.

Doutra banda, a materia de Ciencias da natureza no terceiro curso poderá desdobrarse en: Bioloxía e Xeoloxía por unha banda, e Física e Química por outro.

En canto ás optativas, no conxunto dos tres cursos, os alumnos poderán cursar algunha materia optativa, e entre a oferta de materias deberá aparecer unha segunda lingua estranxeira e cultura clásica.

Nestes tres primeiros cursos, non se establece ningunha convocatoria de setembro, tan só no cuarto curso, o que deriva, xunto con todo o anterior, nunha especie de segregación entre os tres primeiros cursos e este último, eliminando parcialmente o concepto de avaliación continua característica de case todas as etapas

Con respecto a cuarto da ESO, hai que sinalar que se producen unha serie de cambios significativos en comparación cos tres primeiros cursos desta mesma etapa. Así mesmo, a maioría das materias comúns nomeadas anteriormente mantéñense, pero con algúns cambios, como son:

- A materia Educación para a Cidadanía únese con Ética, e conforman unha nova materia denominada Educación ético cívica.

(Implantarase no curso 2007/08 na nosa CC.AA.).

- O númerode optativas aumenta a oito materias que o centro ten a obrigación de ofrecer aos seus respectivos alumnos pero que, no caso de que o número de alumnos para unha determinada materia sexa pouco numeroso, o centro pode limitar devandita opción. Doutra banda, os alumnos teñen que elixir tres das oito ofrecidas, que son as seguintes:

Bioloxía e xeoloxía.

Educación plástica e visual.

Física e química.

Informática.

Latín.

Música.

Segunda lingua estranxeira.

Tecnoloxía

Con respecto á avaliación, os alumnos promocionarán de curso cando superen os obxectivos das materias cursadas ou teñan avaliación negativa en dúas materias como máximo, e repetirán curso cando teñan avaliación negativa en tres ou máis materias. Excepcionalmente, poderá autorizarse a promoción dun alumno con avaliación negativa en tres materias cando o equipo docente considere que a natureza das mesmas non lle impide seguir con éxito o curso seguinte, considérese que ten expectativas favorables de recuperación e que dita promoción benefi ciará a súa evolución académica. Doutra banda, os alumnos poderán repetir curso dúas veces nos catro anos da etapa e nunca o mesmo curso, salvo en 4º de ESO, o último.

IV. Programas de diversifi cación curricular

Os programas de diversifi cación curricular estarán orientados á consecución do título de Graduado en Educación Secundaria Obrigatoria. As diversifi cacións establécense desde o terceiro curso de educación secundaria obrigatoria, para o alumnado que o requira tras a oportuna avaliación. Neste suposto, os obxectivos da etapa alcanzaranse cunha metodoloxía específi ca a través dunha organización de contidos e, actividades prácticas e, no seu caso, de materias diferente á establecida con carácter xeral. Ademais, os alumnos que unha vez cursado segundo non estean en condicións de promocionar a terceiro e repitan xa unha vez en secundaria, poderán incorporarse a un programa de diversifi cación curricular tras a oportuna avaliación.

V. Programas de cualifi cación profesional inicial

Corresponde ás Administracións educativas organizar programas de cualifi cación profesional inicial destinados ó alumnado maior de dezaseis anos que non obteña o título de graduado en educación secundaria obrigatoria. Excepcionalmente, e co acordo de alumnos e pais ou titores, dita idade poderá reducirse a quince anos para aqueles que unha vez cursado segundo non estean en condicións de promocionar a terceiro e repitan xa unha vez en secundaria, co fi n de que obteñan devandito graduado.

Os programas de cualifi cación profesional inicial incluirán tres tipos de módulos (m.específi co, m. formativo e o módulo para obter o graduado). Os dous primeiros amplían as competencias xerais básicas dos alumnos para a súa transición desde o sistema educativo ó mundo laboral, mentres que o terceiro está destinado unicamente á obtención do graduado aínda que poderá cursarse de xeito simultáneo con algún dos outros módulos.

VI. Bacharelato

O bacharelato comprende dous cursos e desenvolverase en modalidades diferentes:

Artes, Ciencias e Tecnoloxía, e Humanidades e Ciencias Sociais. . Poderán acceder aos estudos do bacharelato os alumnos que estean en posesión do título de Graduado en Educación Secundaria Obrigatoria e só se poderá permanecer cursando Bacharelato un máximo de catro anos. As materias organízanse en comúns, propias da modalidade e as optativas. Con respecto á materia de Educación para a Cidadanía, esta substituirá a Filosofía I.

Finalmente, os alumnos promocionarán de primeiro a segundo de bacharelato cando superen as materias cursadas ou teñan avaliación negativa en dúas materias, como máximo. Neste caso, deberán matricularse en segundo curso das materias pendentes de primeiro. Os centros educativos deberán organizar as consecuentes actividades de recuperación e a avaliación das materias pendentes.

VII. Formación Profesional

A formación profesional no sistema educativo comprende un conxunto de ciclos formativos cunha organización modular, de duración variable e contidos teóricoprácticos adecuados s diversos campos profesionais. Os ciclos formativos serán de grao medio e de grao superior. Poderán cursar a formación profesional de grao medio os que posúan o título de Graduado en Educación Secundaria Obrigatoria, e poderán cursar a formación profesional de grao superior os que posúan o título de Bacharelato. Tamén poderán acceder á formación profesional aqueles aspirantes que, carecendo dos requisitos académicos, superen unha proba de acceso regulada polas Administracións educativas. Para acceder por esta vía a ciclos formativos de grao medio requirirase ter dezasete anos como mínimo, e dezanove para acceder a ciclos formativos de grao superior. A superación dun ciclo formativo requirirá a avaliación positiva en todos os módulos que o compón.

2. OS ALUMNOS CON NECESIDADE ESPECÍFICA DE APOIO EDUCATIVO

A atención ó alumnado con necesidade específi ca de apoio educativo iniciarase desde o mesmo momento en que dita necesidade sexa identifi cada e rexerase polos principios de normalización e inclusión. Co que respecta á escolarización, realizarase en centros específi cos de educación especial só cando estes alumnos non poidan ser atendidos adecuadamente nun centro ordinario. Ademais disto, as Administracións educativas disporán do profesorado das especialidades correspondentes e de profesionais cualifi cados, así como dos medios e materiais precisos para a adecuada atención a este alumnado. 

3. O PROFESORADO

As Administracións educativas velarán por que os profesores reciban o trato, a consideración e o respecto acordes coa importancia social da súa tarefa. Tamén, prestarán unha atención prioritaria á mellora das condicións en que o profesorado realiza o seu traballo e ó estímulo dunha crecente consideración e recoñecemento social da función docente.

Dada a esixencia de formación permanente do profesorado e a necesidade de actualización, innovación e investigación que acompaña á función docente, os profesores debidamente acreditados disporán de acceso gratuíto ás bibliotecas e museos dependentes dos poderes públicos. A tal fi n, os directores dos centros educativos facilitarán ó profesorado a acreditación correspondente. 

4. OS CENTROS

Segundo a LOE garantirase o dereito á educación, o acceso en condicións de igualdade e a liberdade de elección de centro polos pais, unha liberdade que antes non se mencionaba. Tamén se recolle que as familias poderán presentar as solicitudes de admisión no centro en que desexen escolarizar ós seus fi llos, o que reforza o dereito a elixir, pero cando haxa máis solicitudes que prazas, o proceso de admisión rexerase polos criterios prioritarios xa aplicados agora (existencia de irmáns no centro, proximidade do domicilio, renda da familia...), ?sen que ningún deles teña carácter excluínte?.

Doutra banda, nas modifi cacións introducidas na LOE subliñouse e destacado continuamente, tal como vemos no parágrafo anterior, que o ensino impártase en condicións de gratuídade. En consecuencia, imponse ós centros concertados a prohibición do cobro de cantidades complementarias ás familias. Desta forma, en ningún caso os centros públicos ou privado-concertados poderán percibir cantidades das familias por recibir os ensinos de carácter gratuíto que son precisamente subvencionadas polo Estado na súa totalidade, e tampouco poderán impoñer ás familias a obrigación ou a posibilidade de facer achegas a fundacións ou asociacións nin establecer servizos obrigatorios, asociados loxicamente ós ensinos, que requiren achegas económicas, por parte de devanditas familias. Desta proposición, exceptúanse as actividades extraescolares, as complementarias e os servizos escolares, que, en todo caso, terán carácter voluntario.

5. A RELIXIÓN

De obrigada oferta pero de libre elección.

Todos os centros terán que ofertar esta materia pero só a cursarán os alumnos que o desexen. A única referencia na LOE a esta materia di que se atenderá ós acordos

subscritos coa Santa Sé. Nun decreto posterior especifi carase, segundo o Ministerio de Educación, que a nota que se obteña non contará para repetir curso nin fará media nin se terá en conta para conseguir unha bolsa. Aínda non se sabe se haberá unha materia alternativa para os que non cursen Relixión.

Doutra banda, o profesorado de relixión rexerase polo Estatuto dos Traballadores. A Igrexa seguirá seleccionándolles, pero non poderá despedirlles por cuestións de moral católica como estar divorciados, despedimentos que lle custaron á Administración 330 millóns de euros nunha década.

6. A MATERIA EDUCACIÓN PARA A CIDADANÍA

A LOE propón a incorporación dunha nova materia no marco educativo Educación para a Cidadanía. Esta materia recibe distintas denominacións segundo impártase en primaria ou en secundaria. En primaria denomínase Educación para a Cidadanía e en secundaria educación ético-cívica. Esta materia que fusiona a Ética, a Filosofía e en secundaria educación ético-cívica. Esta materia que fusiona a Ética, a Filosofíae os valores cidadáns, incorpórase como materia común para todos os alumnos, garantindo a transversalidade co resto das distintas áreas e materias curriculares. Educación para a Cidadanía democrática fomenta a participación e o exercicio do pensamento propio, libre, crítico e en valores, valores como defensa do medio ambiente ou de rexeitamento á violencia, especialmente a de xénero, e de resolución pacífi ca dos confl itos. A nova materia pretende inculcar valores sociais ás futuras xeracións, posto que nos colexios públicos detectouse que os alumnos non posúen virtudes como a xenerosidade ou o compañeirismo. O goberno establece que nesta materia prestarase especial atención á igualdade entre homes e mulleres.

Os profesores de Tecnoloxía, Plástica ou Música ven con receo a proposta da LOE, porque serán as súas materias, probablemente, as que vexan reducidas as súas horas lectivas en favor da nova. Os colexios concertados tampouco consideran imprescindible a inclusión desta nova materia porque a súa ideoloxía e visión do ensino, recalcan os valores e virtudes necesarios para o correcto crecemento do ser humano.

A igrexa observa a nova materia con gran preocupación posto que pensa que a finalidade desta materia e a súa obrigatoriedade,apuntan cara a unha formación moral, que impartirá o Estado á marxe da libre elección dos pais. Os bispos consideran que probablemente o Estado impoña unha determinada formación moral a todos os cidadáns e a todos os centros educativos, contradicindo a liberdade ideolóxica e relixiosa. Segundo a igrexa, a creación da materia de Educación para a Cidadanía pode provocar problemas e contradicións nos alumnos que elixan relixión,porque nesta transmítense valores diferentes. 

7. O FINANCIAMENTO

A lei vai acompañada tamén dunha memoria económica detallada, que prevé un gasto de 7.033 millóns de euros ata o ano 2010 para todo o sistema educativo, incluídas as medidas previstas na reforma. Esta memoria pasou de 6.031 millóns aos 7.033 no trámite parlamentario, destes un 58 % achegará o Estado. O resto correspóndelle ás CCAA. O orzamento en educación que aumentou nun 17.4 % destinarase para distintas causas, entre elas, garantir a gratuidade do segundo ciclo de Educación Infantil , o incremento nun 10% das axudas destinadas ós libros de texto, e sobre todo, ampliar o número de bolsas así como de destinatarios das mesmas.